Yıllardır bu köşede bıkmadan, usanmadan Sakarya’nın geleceğini yazıyoruz.
SakaryaHaberleri
Şehrin planlı büyümesine, istihdam yaratmasına ve katma değer üretmesine bugüne kadar asla karşı çıkmadık; çıkmayız da.
Ancak en başından beri altını kalın çizgilerle çizdiğimiz kırmızı bir çizgimiz var:
Bu kenti başkalarının sanayi çöplüğü haline getirme hevesi.
Toprağı, suyu, ormanı ve bu kentin yarınlarını yok sayarak atılan her adımın bedelini eninde sonunda yine bu şehir ödüyor.
Yıllardır İstanbul, Kocaeli ve Dilovası aksından taşan kirli ve ağır sanayi baskısının gözünü Sakarya’nın verimli kuzeyine diktiğini defalarca kaleme aldık; yetkilileri açıkça uyardık.
Korktuğumuz başımıza geldi.
Dün gece Resmî Gazete’de yayımlanan 11730 ve 11731 sayılı kararlarla Ferizli ve Kaynarca sınırlarında toplam 586 hektar, yani eski hesapla yaklaşık 6 bin dönüm arazi "Münferit Endüstri Bölgesi" ilan edildi.
Konu basit bir bürokratik karar ya da sıradan bir yatırım tahsisi değil.
Söz konusu alan devasa bir büyüklükte.
İşin en vahim tarafı ise bu karar alınırken Sakarya’nın dinamiklerine, ziraat odalarına, yerel yönetimlerine ve hepsinden önemlisi o köylerde toprağı işleyen üreticiye tek bir kelime dahi danışılmamış olmasıdır.
Kararın ekindeki koordinatlara ve haritalara dikkatle baktım; tablo son derece düşündürücü:
Kaynarca Cephesi:
İlan edilen sahanın ana gövdesi Topçu Mahallesi sınırlarına oturuyor. Alanın uzantıları kuzeybatıda Kalburcu’ya, güneybatıda Taşoluk’a, doğuda ise Turnalı arazilerine kadar yayılıyor.
Yani daha 3-5 ay öncesine kadar Kimya OSB kurulması hedeflenen, Teknoloji OSB Derneği’nin girişimde bulunduğu fakat Sakarya’nın yerel dinamiklerinden onay alamadığı için rafa kaldırılan o meşhur saha…
Ferizli Cephesi:
Ağırlık Bakırlı Mahallesi mülki sınırlarında. Mevcut Ferizli OSB’nin hemen batı ve güneybatı yamacı Değirmencik arazilerine dayanırken sırtlar Kusca (Kuzca) ve Nalköy sınırlarına kadar uzanıyor.
Burası da SATSO’nun Lojistik OSB kurmayı planladığı ancak Toprak Kurulu’ndan onay çıkmadığı için beklemede kalan alan…
Bahsettiğimiz yerler mısırın, buğdayın, fındığın en bereketlisinin yetiştiği; üreticinin nesillerdir alın teri döktüğü birinci sınıf tarım kuşaklarıdır.
Şimdi bu bereketli toprakların tam ortasına fabrika bacaları dikilmek isteniyor.
Biz bu senaryoyu çok iyi tanıyoruz; hafızamız dün gibi taze.
Kaynarca’da Taşoluk-Okçular hattında gizli kapaklı yürütülen Kimya OSB dayatmasına karşı bölge halkı, muhtarlar, ziraat odaları ve sivil toplumla birlikte salona doluştuğumuz günü hatırlayın.
O toplantıda mikrofona geçip İstanbul’dan, Dilovası’ndan kovulmak istenen sanayinin Sakarya’nın verimli tarım topraklarına transfer edilmeye çalışıldığını haykırmıştım.
SakaryaHaberleri
Salonda yükselen o haklı isyan, kamuoyunun kararlı refleksiyle birleşmiş ve projeye nihayet fren yaptırmıştı.
Vali Rahmi Doğan, Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar Sakarya'nın artık sanayiye ihtiyacı olmadığını belirterek kimya OSB'ye izin vermeyeceklerini açıklamışlardı.
Ardından hükümetin yeni sanayi yatırımları için Orta Anadolu aksını işaret etmesiyle Sakarya rahat bir nefes almış, üzerimizdeki ağır baskının dağıldığını sanmıştık.
Peki şimdi ne oldu?
Kapıdan kovulan anlayış, Ankara’dan çıkarılan bir "Münferit Endüstri Bölgesi" kılıfıyla bacadan içeri mi sokuluyor?
Kimya OSB’yi bu şehre kabul ettiremeyen çıkar lobileri, şimdi 6 bin dönümlük arazide neyin hazırlığını yapıyor?
Bir de dönüp hafızamızdaki Karasu tecrübesine bakalım.
Yıllar önce Karasu’da "Otomotiv İhtisas Endüstri Bölgesi" vaadiyle binlerce dönüm mera ve tarım arazisi aceleyle tahsis edilmişti.
Yerli otomobil üretilecek, dev tank fabrikaları kurulacak, milli savunma sanayiinin kalbi orada atacaktı.
Sonuç?
Koskoca bir fiyasko, heba edilen mera alanları, terk edilen şantiyeler ve ardında bırakılan derin bir belirsizlik…
Karasu’da sahnelenen bu trajikomik senaryonun Ferizli ve Kaynarca’da tekrarlanmayacağının garantisini kim verebilir?
Elbette birileri hemen çıkıp her zamanki ezber cümleleri art arda sıralayacak:
"İstihdam sağlayacak, ihracat rekorları kırılacak..."
Kimse Sakarya kamuoyunu kandırmaya kalkmasın.
SakaryaHaberleri
Türkiye’nin sanayiye ihtiyacı olduğu kadar; gıdaya, temiz havaya, korunmuş toprağa ve içilebilir suya da hayati derecede ihtiyacı vardır.
Bu kentin havasını soluyan, ekmeğini yiyen bir gazeteci olarak muhatapların önüne şu soruları net olarak koyuyorum:
1-Bu bölgeye hangi fabrikalar gelecek?
"Münferit Endüstri Bölgesi" statüsü, yerel belediyeleri ve sivil denetim mekanizmalarını devre dışı bırakan doğrudan bir merkezî modeldir. Buraya gerçekten ileri teknolojili, çevreye saygılı stratejik yatırımlar mı gelecek; yoksa metropollerin kendi arka bahçesinde istemediği kimya ve ağır sanayi atıkları mı boca edilecek?
2-Toprağı ve yeraltı suyunu nasıl koruyacaksınız?
Kuzey ilçelerimiz Sakarya’nın kileridir, tarım ambarıdır.
586 hektarlık bu alanda yükselecek tesislerin hemen yanı başındaki Acarlar Longozu’na, Karadeniz kıyı ekolojisine ve yeraltı su havzalarına etkisini ortaya koyan bağımsız, tarafsız ve bilimsel tek bir ÇED ya da çevre raporu var mıdır?
3- Ve ön önemlisi bu şehrin ortak aklı nerede?
Milyonların geleceğini bağlayan böylesine radikal bir karar alınırken Sakarya Ziraat Odalarına, üniversitelerine, yerel idarecilerine ve o arazilerin asıl sahibi olan köylüye neden tek bir soru dahi sorulmadı?
Arkadaşlar bu şehir sahipsiz değildir.
Sakarya, Ankara’dan çizilen masa başı kararlarla başkalarının sanayi iştahına kurban edilecek sahipsiz bir vilayet değildir.
SakaryaHaberleri
Bu kentin seçilmiş milletvekilleri, yerel yöneticileri, akademik çevreleri, meslek örgütleri ve en önemlisi toprağına sahip çıkan şuurlu bir halkı vardır.
Böylesine hayati bir gelişmenin ardından kentin hiçbir yetkilisi sessizliğe bürünemez.
Hangi şirkete, hangi sektöre ve ne amaçla alan açıldığını kamuoyuna derhal, şeffaflıkla açıklamak zorundadırlar.
Dün Kaynarca’da Kimya OSB rantına karşı nasıl tek yürek durduysak; bugün de Ferizli ve Kaynarca ovalarında oynanan bu oyunu aynı kararlılıkla ifşa etmeye, sorgulamaya ve Sakarya’nın hakkını sonuna kadar savunmaya devam edeceğiz.
Eğer bunu yapmazsak emin olun, torunlarımız bizi hayırla anmayacak…